1kaya mirip dg, hampir sama dg;
kaya déné seperti halnya;
kaya ngapa bagaimana;
dikaya ngapa dilaksanakan seperti halnya;
kaya ta seperti, misalnya;
ora kayaa dg bersungguh-sungguh;
duwé ati kaya-kaya masih ragu-ragu
2kaya ar awak, tubuh, candra sengkala watak 3
3kaya penghasilan;
ngayani memberi penghasilan atau kekayaan;
dikayani diberi penghasilan atau kekayaan;
kekaya memberi penghasilan seperti
4kaya dl kaya, berada
kayong dl kaya
iya ya;
kaya iya-iyaa seperti sungguh-sungguh;
ngiyani mengiyakan
kayah, dikayah serampangan, dikerjakan scr serampangan/sekehendak hatinya
kayal, kekayal (kayalan) 1 mencari makan (ttg buah-buahan dsb) ke hutan; 2 bekerja keras; 3 pergi mengembara
1kayang, ngayang 1 mengerjakan dg sekuat-kuatnya; 2 menyegerakan; mempercepat (ttg pekerjaan, dsb);
dikayang dipaksa mengerjakan, dikerjakan dg sekuat tenaga, 2 dl dipukul keras;
sakayangé sangat kuat, sekeras-kerasnya (ttg memukul)
2kayang, ngayang kayang; menekuk punggung ke belakang lalu berjalan
kayangan kahyangan;
merkayangan (makayangan) naik ke kahyangan
kayas makanan dsb yg dicampur racun
kayat hayat
kayatnan ar 1 teliti; 2 berhati-hati
kayayaban dl mencari dg tergesa-gesa, tergopoh-gopoh
aribawana ar kayangan, tempat para dewa
brèwu KN kaya sekali
déwalaya ar kayangan
éndralaya ar kayangan
éndraloka ar kayangan
éndrapada ar kayangan
kahyangan ar kayangan, tempat para dewa
kedonyan kaya, banyak harta bendanya
suralaya ar kayangan, keinderaan (tempat dewa)
asukaya KN kekayaan, pengeluaran
bengkayang, mbengkayang KN keras, kaku, tegar
hikayat hikayat
ikayat hikayat
1kaskaya ar kuat, kekuatan
2kaskaya penghasilan, hasil
kènèn, kaya kènèn dl seperti ini
kikayat cerita, dongeng
lokaya loka
merkayangan 1 naik ke kayangan; 2 hantu penunggu (pohon, sungai)
raja kaya KN hewan peliharaan yg menghasilkan kekayaan (kuda, sapi, kerbau)
1srikaya KN nama pohon sejenis sirsak (buahnya manis dan isinya banyak; Annona aquamosa
2srikaya KN srikaya, Anmora squamosa
srikaya, ketan srikaya ketan yg dicampuri dg air gula jawa;
srikaya, wedang srikaya minuman yg dicampuri (tapai) ketan
artawan ar orang kaya
bandha 1 harta kekayaan; 2 modal; 3 dl barang-barang utk membuat rumah;
mbandhani membiayai, memodali;
bandhan patungan utk modal usaha;
bandha bandhu kaya harta dan sanak saudara;
bandha bau 1 hanya modal tenaga; 2 dibiayai dan dilaksanakan;
bandha béya biaya
barana KN kekayaan
begènggèng, mbegènggèng KN 1 sudah mulai normal, waras; 2 terlihat mulai kaya; 3 mulai energik
bèhèl dl KN sangat kaya
brana ar harta benda, kekayaan
brengga-rowa KN 1 banyak saudaranya; 2 sangat kaya
damba ar tipu daya, penuh rekayasa
derbala, nderbala berkembang terus (ttg keturunan, kekayaan, dsb)
drawina kekayaan, kemuliaan;
andrawina andrawina (pesta makan-makan enak)
duwé, nduwé 1 mempunyai; 2 kaya, berharta;
nduwèni memiliki wewenang;
deduwèn cukup kaya;
duwèn-duwèn simpanan;
duwé anak mempunyai anak;
duwé gawé mempunyai hajat;
duwé rembug mempunyai masalah
gedhag, gedhag-gedhig KN sombong, memamerkan kekayaannya dsb
kemlungkung sombong, berlagak pandai atau kaya
kiat akal, rekayasa, seni atau cara bertindak
klanthung 1 tidak bekerja apapun (hanya mengabdi di kraton saja, kraton, pejabat, dsb); 2 menjaga (rumah orang kaya atau pejabat);
klanthungan tdk bekerja apapun, menganggur;
klonthang klanthung 1 berjalan kesana kemari tdk bekerja; 2 menganggur
konglomerat 1 konglomerat, orang terkaya; 2 perusahaan besar yg anggotanya menjadi banyak dan bekerja dalam berbagai macam usaha
kréndha dl 1 pembicaraan; 2 rekayasa
kumawruh merasa kaya akan pengalaman
kunthara tingkah laku, kelakuan, rekayasa
landang, malandang (mlandang) dl cepat kaya
lokananta gamelan di kayangan
main 1 berjudi; 2 mainan; 3 mulai dipertunjukkan; 4 berjalan seperti, rekayasa
main-main tdk serius;
main api kembang api;
main bolah bilyar;
main gila gila-gilaan;
main mata main mata
mampu dl KN 1 kaya; 2 dapat, mampu
marakata nama bangsal di kayangan (persinggahan Dewa Shiwa)
mracéka KN merekayasa
mrintis KN 1 ada ruamnya (utk kulit), bintil-bintil merah pada kulitnya; 2 cak terlihat agak kaya; 3 cak terlihat berisi/gemuk (utk badan)
pandaya, mandaya ar rekayasa supaya
pesthi, mesthi KN sudah tetap (ttg waktunya), tetap kaya, sepantasnya;
mesthèkaké menetapkan pada
pethakil, methakil KN 1 kakinya melilit; 2 kaya akal buruk/jahat;
pethakilan 1 kakinya selalu dililitkan; 2 kaya akal yg jahat/buruk
polatan KN bentuk wajah, wujud atau bentuk muka, wawasan: jembar polatané ‘luas wawasannya’ jembar wawasané; sugih kawruh ‘kaya ilmu, pengalaman ilmu’
progoh, saprogoh KN sepanjang tangan dimasukkan ke dalam saku (celana panjang), kayau (dalam air);
dirogoh dikayau (dalam air), diambil dg memasukkan tangan ke dalam saku dsb
rencem, rencem-rencem KN luka tercacah-cacah atau luka seperti kaya ditusuk- tusuk atau dicocok-cocok
ripah KN serba banyak dan kaya sekali
rosa KN 1 kuat; 2 memiliki kekuatan yg melebihi (yg lain); 3 sangat, sangat berlebih-lebihan; 4 kaya;
dirosani 1 dibuat sentosa, dibuat spy kuat; 2 dipaksa
santri KN 1 dl pembantu laki-laki, pembantu yg mengurusi kekayaan/harta benda; 2 santri, murid yg belajar mengaji/belajar agama Islam; 3 betul-betul dalam menjalankan agama Islam;
nyantri 1 dl ikut tinggal bersama calon mertua; 2 menginap semalam di rumah calon mertua (sebelum ijab); 3 belajar me-ngaji di pondok;
nyantrèkaké dl mengikutsertakan spy diambil menjadi menantu
sardana ar sugih, kaya
sembada KN 1 serba kecukupan 2 cocok, patut, pantes; 3 agak kaya, berkecukupan;
disembadani 1 dipenuhi kebutuhannya; 2 dilawan; 3 dituruti semua harapannya;
kasembadan terpenuhi apa yg diinginkan
sing, ingkang K yang, kata penghubung utk memulai keterangan atau pemilah terhadap kata yg di depannya: bocah sing lagi turu ‘anak yg sedang tidur’; wong sing sugih ‘orang yg kaya’;
sing-sing 1 macam-macam; 2 aneh-aneh sing-singa barang siapa
sreming KN 1 mulai sembuh sedikit-sedikit; 2 tampak agak mampu atau kaya, mempunyai apa-apa
sudana ar 1 dermawan, murah hati; 2 kaya raya
sugèh dl KN kaya
sugih KN 1 kaya; 2 memiliki harta dalam jumlah banyak; nyugihaké menyebabkan kaya;
nyugihi menjadikan kaya;
kasugihan kekayaan, harta benda, penghasilan;
pasugihan (pesugihan) sarana (jimat, aji-aji, kekuatan gaib, dsb) yg menyebabkan kaya;
sugih nderbala semakin tambah kaya;
sugih singgih kaya dan berpangkat tinggi, berkedudukan tinggi
sumugih KN berlagak seperti orang kaya